به علاوه باید توجه کرد که کارمندان نظام آموزش و پرورش عهده دار نقش مهمی در فرایند یاد دهی و یادگیری و موفقیت دانش آموزان میباشند. در نتیجه بی توجهی آن ها و عدم تلاش برای بروز توانایی هایشان در انجام کارها، صدمات جبران ناپذیری به سازمان وارد میآید و باعث کاهش کیفیت آموزشی و سلب اعتماد افراد نسبت به سازمان آموزش و پرورش می شود. در این صورت سازمان مجبور است هزینه های بسیاری صرف کنترل و نظارت کارمندان فاقد تعهد سازمانی کند که نه تنها هیچ گونه اثر بخشی، کارایی و بهره وری برای سازمان ندارند، بلکه بر خلاف آن نیز عمل میکند. پس به منظور جلوگیری از هدر رفتن منابع و ایجاد اثر بخشی، کارآمدی و بهره وری از سوی دیگر، آگاهی از میزان تعهد سازمانی کارمندان اهمیت ویژه ای خواهد داشت (واحدی، ۱۳۷۹).
آگاهی از میزان تعهد کارمندان به سازمان میتواند در مراحل گوناگون فرایند مدیریت منابع انسانی، مبنای مناسبی برای تصمیم گیری مدیران باشد. توجه به تعهد سازمانی، از نفوذ و تأثیر آن بر میزان غیبت، ماندگاری، تعلق و وفاداری، بهره وری، پذیرش اهداف و ارزشهای سازمانی و حرکت در جهت تحقق اهداف سازمان ناشی می شود. پژوهش در زمینه تعهد سازمانی، میتواند نواقص و کاستی های موجود را مشخص نماید و راه را برای بر طرف کردن آن ها هموار کند(فرید، بردبار، منصوری، ۱۳۸۸). اهمیت تعیین رابطه بین نوع ارتباطات سازمانی و تعهد سازمانی معلمان از اهمیت مبحث تعهد سازمانی و اهمیت نقش معلمان ناشی می شود.
چنانچه فرید و همکاران (۱۳۸۸) بیان میکنند، آگاهی از میزان تعهد سازمانی معلمان میتواند مبنای تصمیم گیری مدیران قرار گیرد. علاوه براین، سازمان آموزش و پرورش به منظور تحقق اهداف خود نیازمند برخورداری از معلمانی تلاشگر، دلسوز و متعهد است. معلمان متعهد با داشتن التزام عملی و احساس مسئولیت، وظایف خود را به بهترین وجه انجام میدهند و موجب افزایش کارایی، بهره وری و اثربخشی نظام آموزشی میشوند و برموفقیت تحصیلی دانش آموزان و طرزتلقی آن ها نسبت به مدرسه نقش مهمی ایفا میکنند (زکی، ۱۳۸۷).
به طور کلی به نظر میرسد که در زمینه ارتباطات سازمانی، در داخل کشور، پژوهشهای کافی صورت نگرفته است. به خصوص در زمینه انواع ارتباطات سازمانی، اطلاعات، بسیار پراکنده بوده و از عمق کافی برخوردار نیست. درعین حال، با وجود اینکه از عمر مفهوم تعهد سازمانی در مطالعات علمی جهان حداقل حدود چهار دهه می گذرد، طرح این موضوع در ایران سابقه ای بیش از دو دهه ندارد. به گونه ای که مفهوم تعهد سازمانی، تنها از دهه ۷۰ وارد پژوهش های علمی ایران شده است (طالبان، ۱۳۸۱). مضافاً تعهد سازمانی، بیشتر از ارتباطات سازمانی، مورد توجه پژوهشگران داخلی قرار گرفته است. به ویژه در رابطه با انواع ارتباطات سازمانی، در پژوهشهای داخلی اطلاعات اندکی وجود دارد و در زمینه رابطه بین نوع ارتباطات سازمانی و تعهد سازمانی کارمندان، پژوهشی صورت نگرفته است.
به هر حال هدف پژوهش حاضر آن است تا با بررسی رابطه نوع ارتباطات و تعهد سازمانی در بین معلمان مدارس، تبیین روشن تری از این مفاهیم در سازمان ارائه دهد.
۱-۴- اهداف پژوهش
هدف کلی پژوهش “بررسی رابطه بین نوع ارتباطات سازمانی مدارس، و تعهد سازمانی معلمان” در مدارس شهر خنج میباشد.
اهداف فرعی:
-
- ارزیابی میزان شیوع انواع ارتباطات سازمانی در مدارس شهر خنج.
-
- ارزیابی میزان تعهد سازمانی معلمان مدارس شهر خنج.
-
- تعیین تعهد سازمانی غالب معلمان مدارس شهر خنج.
-
- تعیین رابطه بین انواع ارتباطات سازمانی و ابعاد تعهد سازمانی.
-
- بررسی قدرت انواع ارتباطات سازمانی در پیشبینی انواع تعهد سازمانی معلمان.
-
- مقایسه نوع ارتباطات سازمانی، در مدارس دخترانه و پسرانه.
- مقایسه انواع تعهد سازمانی، بین معلمان زن و مرد.
۱-۵- پرسشهای پژوهش
-
- نوع ارتباطات سازمانی غالب در مدارس شهر خنج کدام است؟
-
- تعهد سازمانی معلمان مدارس شهر خنج به چه میزان است؟
-
- نوع تعهد سازمانی غالب در مدارس شهر خنج کدام است؟
-
- آیا رابطه معناداری بین انواع ارتباطات سازمانی و ابعاد تعهد سازمانی معلمان وجود دارد؟
-
- آیا انواع ارتباطات سازمانی پیشبینی کننده معنادار انواع تعهد سازمانی معلمان میباشد؟
-
- آیا تفاوت معناداری بین نوع ارتباطات سازمانی در مدارس دخترانه و پسرانه وجود دارد؟
- آیا تفاوت معناداری بین انواع تعهد سازمانی معلمان زن و مرد وجود دارد؟
۱-۶-تعاریف مفهومی متغیرها
۱-۶-۱- ارتباطات سازمانی:
ارتباطات سازمانی عبارت است از فرایندها (هبلس و وور[۷۵]، ۲۰۰۱) و تعاملات (برگر[۷۶] ۲۰۰۸) یا پردازشی (کُری[۷۷]، ۱۹۹۵؛ سِیبُلد و شیا[۷۸]، ۲۰۰۱؛ استُل و چِنی[۷۹]، ۲۰۰۲) که افراد و اعضای سازمان از طریق آن در پیامها و اطلاعات، ایده ها و احساسات یکدیگر سهیم میشوند (هبلس و وور، ۲۰۰۱) و پیامها را رد و بدل میکنند (کُری، ۱۹۹۵؛ سِیبُلد و شیا، ۲۰۰۱؛ استُل و همکاران، ۲۰۰۲). این فرایند نه تنها گفتار و نوشتار، بلکه زبان بدن، سبک و منش فردی (هر چیزی که معنایی را به پیام بیافزاید) را نیز شامل می شود (هبلس و وور، ۲۰۰۱). به طور کلی، ارتباطات سازمانی عبارت است از فرایندها و تعاملاتی که بین افراد در سازمان صورت گرفته و پیامها و اطلاعات از طریق آن رد و بدل می شود و دارای انواعی به شرح زیر است:
۱-۶-۱-۱- ارتباطات خطی:
الگوی خطی ارتباطات که اولین بار توسط شانن و وور[۸۰] (۱۹۴۹) ارائه شده است، به معنای انتقال پیام از یک منبع (مانند تلویزیون) به دیگری است (هان و همکاران، ۲۰۱۱، باتلند[۸۱]، ۲۰۱۲، هلمز و هندلی[۸۲]، ۱۹۹۸) و ارتباطات را به عنوان فرایندی یک جانبه ترسیم میکند که در آن فردی، دیگری را تحت تأثیر قرار میدهد (وود[۸۳]، ۲۰۱۰، نارولا[۸۴]، ۲۰۰۶). به طور کلی، الگوی خطی ارتباط، فرایند ارتباطی یک سویه را به تصویر می کشد.
۱-۶-۱-۲- ارتباطات تعاملی:
الگوی تعاملی، ارتباطات را به عنوان فرایندی ترسیم میکند، که در آن شنونده از طریق بازخورد به پیام واکنش نشان میدهد(وود، ۲۰۱۰، باتلند، ۲۰۱۲، هلمز و هندلی، ۱۹۹۸). این الگو بر تعامل بین فرستنده و گیرنده (نارولا، ۲۰۰۶) و ارتباط گیرنده و فرستنده با زمینه عمومی شامل مهارتها، نگرشها، عقاید، نظامهای اجتماعی و فرهنگ تأکید دارد(باتلند، ۲۰۱۲). به طورکلی، الگوی تعاملی ارتباطات، فرایند ارتباطی دوسویه را به تصویر می کشد.
۱-۶-۱-۳- ارتباطات تبادلی: